n Sliepsteen « Stichting Historische Sociëteit Enschede-Lonneker

De Historische Sociëteit Enschede-Lonneker heeft haar eigen kwartaalschrift: n Sliepsteen. Zoals de boer zijn gereedschap aanscherpt (op een sliepsteen) om het beter te kunnen gebruiken, zo wil de redactie de bestaande verhalen over de historie van Enschede aanscherpen met nieuwere gegevens en voor iedereen beter leesbaar maken.

Elk nummer heeft een gevarieerde inhoud, het brede scala van de Enschedese geschiedenis komt aan bod. Van de Middeleeuwen tot de Turkse werknemers uit de zestiger jaren; van kerkgeschiedenis tot voetbalhistorie; van oude boerderijen tot jazz.

Ook uw bijdrage met resultaten van eigen onderzoek, ontboezemingen of zomaar een gedicht in de moedersproak, is van harte welkom. De redactie helpt u graag wanneer u het moeilijk vindt om uw verhaal ‘op papier’ te krijgen.
Voor overname van artikelen of gedeelten daarvan is schriftelijke toestemming van de redactie vereist.

Redactie

Geert Bekkering: eindredacteur.
Ineke Buitenhek-Levers: coordinatie.
Robert Kemper en Els Lurvink: redactie leden.
Anton Reuvers: tekeningen.

Redactie adres
n Sliepsteen
Julie de Graaglaan 6
7545 RM, Enschede
tel: 053-4311836
Neem contact op met deze commissie.

In n Sliepsteen nummer 108 is op pagina 24 een foto opgenomen van de DC 4 Skymaster ‘Twenthe’, waarmee in 1945 Twente werd bedankt voor het verblijf in Driene dat Plesman van 1942 tot 1945 kreeg.

Vliegveld Twenthe, zaterdag 2 augustus 1945, te 3.30 uur namiddag

De ere-vlucht per KLM Douglas “Twenthe”

De Ere/vlucht per KLM Douglas “Twenthe”, voor 36 leden van het handwerkend personeel uit de Textiel- en Machine-industrie, aangeboden door de Directie van de KLM, nemen de volgende leden deel:

A. Aarninkhof (fa. Gelderman,Oldenzaal)

B. Besselink (fa. L. van Heek, Losser)

W.R. Bok (Gebr. Jannink, Enschede)

A .Bos (fa. Bos, Oldenzaal)

Dhr. Bos (Textielfabriek W. Kan)

B.A. Brand (Oldenzaalse Stoomweverij, v.h. J.H. Molkenboer)

D. Dekker(Gebrs. van Heek, Enschede)

M. Denijs (Fa. Scholten en van Heek, Enschede)

J. Ebbink (Heemaf, Hengelo)

J. Ekkels (Speelgoedindustrie, Oldenzaal)

J.H. Elferink (Fa. C.T. Stork, Hengelo)

W. Geitz, (fa. Dikkers)

H. Geuverink (PJ Blom, Enschede)

F. Groen (de Bamshoeve, Enschede)

Mej. J.L. Grefte (Spinnerij Tubantia)

H.J. Hamhuis, (Hengelose Bierbrouwerij)

J. Heideman (Gerh. Jannink en Zonen, Enschede)

F.G. Huigen(Nico ter Kuile, Enschede)

J. Kosters (Ned. Katoenspinnerij, Hengelo)

W. Krikker (de Jong en Van Dam, Hengelo

Mej. A. Leiker (Gez. Borst, Enschede)

J. Leverink (Gebrs. Stork, Hengelo)

H. Loves (S.I. Zwartz, Oldenzaal)

J. Lutke Spelberg (Rigtersbleek, Enschede)

G.J. ter maat (Hazemeijer, Hengelo)

G.J. te Merman (Spinnerij Roombeek, Enschede)

H.B.G. Nijhuis (Sanders Machinefabr. Enschede)

J. van Rijn (Lonneker Melkinr.)

Somberg (Confectiefabr. Twente, Enschede)

J. ter Steege (Tattersall & Holdsworth, Enschede)

Mej. M. Stegeman (Bierbrouwerij de klok, Enschede)

J. ten Tije (N.V. Menko, Enschede)

H. Weltevreden (Spinnerij Oosterveld, Enschede)

P. Tabbers, (N.V. Twentsche Textielmij, Enschede)

De vlucht met de KLM Douglas “Twenthe”, wordt in de aanvang van het vlieg-tournooi ondernomen.

Cover n Sliepsteen 106 zomer 2011 n Sliepsteen 106:

Sinds 1949 is er een toneelvereniging De Vrienschap. Het kiekje is uit 1959.
Juwelier Koelink zit vanaf 1895 in Enschede en vanaf 1900 in de Haverstraatpassage. Els Lurvink verhaalt van goud en mensen
In het huis van W.H. van Heek, vanaf 1896 aan de Hengelosestraat 98, zit vanaf 1986 een gevelsteen met een gouden olifant.
Het oude erve Schildkamp in de Beekhoek tussen Glanerbrug en Losser heeft een bewogen geschiedenis. Theo Kamphuis beschrijft vooral de laatste 200 jaar. Daarbij de bouw van het Olafklooster en de overgang tot Syrisch Orthodox klooster.
Het Menko-Eldersheimhuis aam de Tromplaan werd gebouwd door De Bazel, werd in de oorlog geconfisceerd en is Hotel Memphis geweest en nu onderkomen van IAA Architecten. Leon Brokers schreef een artikel hoofdzakelijk over de architectuur en inrichting van het huis.
In 1833 schreef B.W. Blijdenstein jr. een dissertatie op ‘zakelijke overeenkomsten’. “Let altijd meer op wat mensen feitelijk willen, dan op datgene wat ze zeggen of schrijven”. B.W. Blijdenstein was de oprichter van de Twentsche Bankvereeniging.
In café Nijmeijer aan de Brinkstraat gaat het al drie generaties heel gezellig toe. ‘Oud-stamgast’ Ab Gellekink schreef er met verve over.
Er liggen nogal wat relaties tussen de textielindustrie in Haaksbergen en Enschede. Wim Nijhof zocht het uit.
Er zijn een aantal heel dikke stenen in Enschede. Sinds kort is er één bij op de hoek Hogelandsingen/Padangstraat.

cover 106

n sliepsteen 105

Het hoofdartikel gaat over de komst van het ITC naar Enschede in 1971. Er zit ook een kort overzicht bij van het ITC tot 2010.
De gevelsteen “Glück Auf” die vroeger bij een steenkolenhandelaar in de Stadsweide hoorde, is nu op de Bolhaar.
Serviceflat Het Lindenhof blijkt op historische grond te staan. Hier was sinds 1846 steenbakkerij Römershof en vanaf 1895 de uitspanning Lindenhof. Na vele opmerkelijke stadia in het bestaan van het café werd het in 1970 gesloopt en kwam er de serviceflat. Een artikel met veel illustraties.
De straatnaam Perikweg is verbonden met de voormalige textielfabriek BATO en met Opera Forum.
Het Enschedesch’ Opera- en Operette Gezelschap heeft van 1935 tot 1940 in hartelijke samenwerking met verenigingen in Gronau, vele concerten en voorstellingen verzorgd. Pieter Herfst speelde als dirigent een belangrijke rol. In 1950 werd het Enschede’s Operette Gezelschap opgericht, de voorloper van Opera Forum.
De column is dit keer over schriftjes met aantekeningen die in de oorlog bijgehouden werden. Vaak met unieke gegevens over die moeilijke tijd.
De verzetszender St. Denijs heeft in de oorlog vanuit de Bolhaar zeer veel gegevens naar Engeland doorgegeven. Een artikel dat ook over verraad en tragische executies gaat.
Werner Lywancoper was 1340 een Enschedese handelaar in linnen, die een plaats op de markt in Deventer betaalde.

n sliepsteen 104 Feb 4

Gepost door H. van der Sleen in Ongecategoriseerd | Geen reactie | Wijzig

n sliepsteen 104

De coverstory gaat over supermarkt Sanders, die na 95 jaar uit het Enschedese straatbeeld verdwijnt. Met veel foto’s wordt ingegaan op het kleine beging van bakker/kruidenier Jan Sanders aan de Deurningerstraat 37. Een voorkamerwinkel, later aan de leliestraat 103. Als de zoons mee gaan werken komt er in 1954 een zelfbedieningswinkel. In 2009 zijn er al 22 filialen.
In het Volkspark is een deel van het monument voor stichter Hendrik Jan van Heek uit 1874, na restauratie verkeerd om geplaatst.
De Vloeiweidenweg in Boekelo is genoemd naar vloeiweiden die G.J. van Heek in 1880 daar liet aanleggen en nu in het landgoed Hof te Boekel een nieuwe functie krijgen.
Ab Gellekink geeft jeugdherinneringen aan een boekhandel in de Korte Hengelosestraat, waar ‘onder de toonbank’ ook ‘vieze boekjes’ verkocht werden.
Het archief van de fabrikantenfamilies op Zonnebeek is nu volgens alle archiefregels gehuisvest.
Het erf Schurink werd in 1920 onteigend in verband met het aanleggen van de Lasondersingel. Hoe het er vanaf ca. 1800 toeging vertelt Herman Schurink. Op de plek van het erf kwam ook de Bamshoeve, het Rijksmuseum en het ‘klopperdorp’. Nu zijn er nog de straatnamen.
In kapsalon Timmers aan de Padangstraat is nu de derde generatie aan het knippen. Een verhaal over crisistijd, oorlog, tegenstellingen tussen geloofsrichtingen, de tijd van de Beatles , de afrokapsels, kappersopleidingen en de sociale factor van een kapper op het Hoogeland, die ook in de wijkraad zat.
Een Twents gedicht van Johan te Lintelo over het erf Roormans in Rutbeek, dat week voor het Zonnebeek en weer werd opgebouwd in Boekelo. Met drie 100 jaar oude foto’s

n sliepsteen 103 Sep 4

Gepost door H. van der Sleen in Sliepsteen | Geen reactie | Wijzig

Scanned Picture 1

Dit nummer is een singel-special met:

Het ontstaan van de Enschedese Singels, door Freek van der Meer en Ties Wiegman.
Sliepsels, een persoonlijke ervaring van Els Lurvink.
Singeltrauma, een persoonlijke ervaring m.b.t. een verkeersongeluk.
Singel-monumenten, serie foto’s van objecten en opvallende pandfragmenten, genomen langs de singels.
De zeepkistenrace op Brug-Zuid (1950), door Ab Gellekink.
De “Donderstraal op wielen”, door Gerard Koopman.
Atletiek op de Enschedese Singels, de estafettelopen van Sportclub Enschede en de Tubanters, door Ab Gellekink.
Straatnaam als spiegel van historie, de Oliemolensingel, door Robert Kemper.
De Singel-kerken van Enschede, door Els Lurvink, Geert Bekkering, Simon v.d. Wal, Henry Lamain en Hans Mondria.

n sliepsteen 102 Jul 3

Gepost door H. van der Sleen in Sliepsteen | Geen reactie | Wijzig

'n sliepsteen 102

Het pand van Dagblad Tubantia op de Oude Markt in 1900, met het voltallige personeel.
Honderd jaar DOS-WK. In dit lange artikel beschrijven Jan Willem Koops en Bram Nijhuis de glorieuze beginjaren van DOS (bijna landskampioen) en de vele regionale kampioenschappen. Ook het oorlogsleed en de verschillende accommodaties komen aan bod. In 1976 was Wesselerbrink één van de grootste verenigingen in Oost Nederland. In 1988 fuseerden beide verenigingen. In 2003 werd DOS-WK bijna landskampioen.
Twee gevelstenen gemaakt door Annie Weener, aan de Madioenstraat 19 en Roomweg 168.
Kolenboeren in Boekelo, door Han van Beek, beschrijft het Bedrijf van Bernard ten Hoopen (vanaf 1929), door crisis en oorlogstijd heen, tot de gasverwarming kolen overbodig maakte. Veel details uit een voorbije tijd.
Ab Gellekink herinnert zich in ‘Verzuiling in de Lipperkerkstraat’, hoe er in de jaren vijftig door een protestants gezin geen katholieke gebakjes gegeten mochten worden. Ook socialisten waren winkeltrouw.
Ger Hof geeft veel details over alle ‘Veldwachters van Lonneker’ van 1810 tot 1934. Met veel foto’s en anekdotes een zeer levendig artikel.
Geert Bekkering beschrijft in ‘Beroering in Broekheurne’ een juridisch proces uit 1683 van Doopsgezinde jonge textielhandelaren tegen twee boerenmeisjes, die de was bleekten.
De oudste Sesamstraat van Nederland ligt aan de Haven. Robert Kemper legt uit dat die straatnaam niets met TV te maken heeft, maar alles met de Scheepvaart, Expeditie, Sleepvaart en Agenturen Maatschappij.

n Sliepsteen 101 Mrt 29

Gepost door admin in Sliepsteen | 1 Reactie | Wijzig

Een noodwoning van 1922 uit Glanerbrug, blijkt nog steeds te bestaan, nu
als schuur aan de Bultsweg.
Honderd jaar Sportclub Enschede door: Ab Gellekink ‘De stamvader’ van onze
kampioenen van FC Twente maakte een roerige geschiedenis door. Van het
Volkspark, via het Van Heekspark, kwam de club op het Diekman. Triomfen
werden gevierd en kampioenschappen soms net gemist.
Roombeek herboren door: Johan Hemken. Johan fotografeerde het rampterrein
op 14 mei 2010 en tien jaar later. De meeste plekken zijn onherkenbaar
vernieuwd.
Muziekvereniging ‘Wilhelmina’ door: Astrid Meijer-Stuivenberg Wilhelmina is
na 110 jaar het enige harmonieorkest van Glanerbrug, er waren er ooit drie.
Op concoursen bewezen ze hun vaak zeer hoge peil.
Kleine monumenten (63) door: Geert Bekkering. Een gevelsteen aan de
huisartsenpraktijk, Cort van der Lindenlaan 2 getuigt van een bombardement.
Enschedese radio’s in WO-2 door: Gidi Verheijen Een gedetailleerd verslag
over het invorderen van radiotoestellen.
Johan Beumers, oorlogsslachtoffer door: Rien Tiehatten. Een jongeman wordt
afgevoerd door de WA.
Sliepsels door: Els Lurvink over het beeld van de Joodse vrouw met haar
dode kind.
Straatnaam als spiegel van de historie – Weleweg door: Robert Kemper Naar
het landgoed de Weele

n Sliepsteen is te koop bij Boekhandel Broekhuis en Bruna-Postma in Enschede.

Tags: Johan Beumers, Kleine monumenten, Muziekvereniging, radio, Roombeek, Sliepsels, Sportclub Enschede, Weleweg, Wikhelmina, WO-2

n Sliepsteen nr. 100!Dec 23

Gepost door admin in Sliepsteen | Geen reactie | Wijzig Half december 2009 is de honderdste Sliepsteen uitgekomen.

Cover n SLiepsteen 100

Vijfentwintig jaar verantwoorde en zeer leesbare Enschedese geschiedenis is door vrijwilligers geproduceerd. Daarom is er nu ook een index op die 100 nummers, te bestellen a € 3,- + verzendkosten.

In de rubriek Kiek(j)es dit keer twee oude foto’s van de fabrieksschool, waarop de kleding van de leerlingen ons voor raadsels stelt.
Gerdie Spee zat 25 jaar in de redactie en is erg lang coördinator geweest. Ze vertelt hoe leuk, interessant en lastig dat soms was, maar het redactiewerk pakte altijd goed uit.
Harm Boom schreef in 1846 zijn ‘Reisportefuille’. Helaas staan daarin slechts de teksten uit de eerste twee van drie schriften met aantekeningen van zijn omzwervingen door Overijssel. Het breekt in Enschede plotseling af. Deel drie is nu opgedoken.
Over de Lage Bothofstraat gingen twee loopbruggen tussen fabrieksgebouwen. De herinneringen van Ab Gellekink aan die straat in ca 1950-60.
Café Slijterij Henny Muller in Glanerbrug, is op een zeer kunstzinnige manier afgebroken. Hoe daarbij de geschiedenis meespeelde is beschreven door Leen Fröberg.
Over vier kleurrijke wandborden uit het archief van de SHSEL schreef Leen Fröberg ook een artikel. Het huwelijk van Hein en Jo Sanders en het ziekenhuis St. Jozef, KTV Eibergen, TETEM Enschede en Woningcorporatie Licht en Lucht.
Herinneringen aan het Ribbelt worden opgehaald door Rie Muntendam-Ronde. Vooral de Resedastraat, Steenweg, Ribbelerbrinkstraat en Bremstraat.
Jisk Holleman beschrijft de geschiedenis van zijn huis in het Walhofspark: Kuyperplein 64. Over bombardementen, Jodenvervolging, Klaas de Rook en het OPhO en huisarts Van Hoorn.
De ‘spijkers’ op de deur van Museumlaan 7 in Roombeek zijn vijftien kleine kunstwerkejes van Marie Eitink: waterwezens.
Mevrouw Steneker gaf vanaf 1955 lang les op de Huishoudschool in het Walhofspark. Leen Fröberg schrijft haar herinneringen op aan veel persoonlijke aandacht voor leerlingen.
De achtergrond van de straatnaam Ripperdastraat wordt beschreven door Robert Kemper.

n Sliepsteen is te koop bij Boekhandel Broekhuis en Bruna-Postma in Enschede.

Tags: Lage Bothofstraat, Sliepsteen, Tetem

n Sliepsteen nr. 99Okt 9

Gepost door G. Bekkering in Sliepsteen | 4 Reacties | Wijzig

Eind september 2009 is n Sliepsteen nr. 99 uitgekomen.

Kiekje van de Rietmolenstraat in 1924
Steentijd in foto, Een groot artikel van Stadsarchivaris Adrie Roding, over de vele kleine steenbakkerijtjes in Enschede, vooral in de 19e eeuw.
Straatnaam: Dr. H.L. Bezoen bestudeerde het Twentse dialect
De Binnenstadschinezen. Ab Gellekink beschrijft de Chinese restaurants vanaf 1951 in de Binnenstad: Sjang Hai, Hongkong, Indrapoera, Ou-Kiang, enz.
Schoenmaker Leusink repareert al 80 jaar schoenen
Diploma’s. Willem Wilmink schrijft over vakbekwame schoenmakers zonder diploma’s
Reacties van lezers: Er is nu een foto van Martha Kamp – ter Kuile, waarnaar de Marthalaan is vernoemd.
Een ’stinkende Schoekuem’ in 1601 En schoenmaker verplaatst in 1601 zijn looikuip naar zijn achtertuin en verontreinigt daarmee de bodem in de buurt.
Klein monument 61: over het leven van Gerrit Klaassen (1870-1920) en zijn grafmonument op de Oosterbegraafplaats.
Vooruitblik voor nummer 100, met een variatie aan artikelen, waarin wordt getoond, hoe geschiedenis ook anders kan.